کدنویس قالب وردپرس افزونه وردپرس
موقعيت جغرافيائي و آب وهوائي و راههاي دسترسي
ژوئن 1, 2018
زمين شناسي ناحيه اي
ژوئن 2, 2018
نمایش همه

اولين پيگردهاي فسفات در ايران در منطقه زاگرس به عمل آمداست. اين پي جوئي ها كه از سال 1336توسط كارشناسان خارجي آغاز شده بود در سال 1342 به وسيله كارشناسان سازمان زمين شناسي كشور در منطقه مزبور ادامه يافت
اكتشاف فسفات تا سال1336توسط سازمان زمين شناسي كشور ادامه داشت وبعد از آن متوقف گرديد در سال 1345 شركت معدني ژئو متال به همراه شركت فرانسوي BRGM اكتشاف فسفات در منطقه زاگرس را اغاز نموده ودر پي آن ذخائري از فسفات با عيار وضخامت نسبتا مناسب كشف شد اكتشاف فسفات در منطقه البرز در تير ماه 1344 به وسيله دكتر شلدون وهمراهي مهندس موحد ومهندس صميمي آغاز گرديد در سال 1361 با تشكيل طرح ملي فسفات ادامه جستجو در مناطق مختلف كشور از جمله زاگرس پي گرفته شد و ذخائر ارزشمندي از جمله فسفات كوه لار چرام،  اسپر و كوه ريش در استان كهگيلويه وبويراحمد تا مرحله  پاياني اكتشاف گرديد.
پراكندگي كانسارهاي فسفات در ايران
ذخائر فسفات ايران دو خواستگاه رسوبي وآذرين دارد منابع فسفات آذرين  ايران مانند اسفوردي، گزستان، زريگان، ولكه سياه در بلوك بافق – پشت بادام قرار دارند و در ارتباط با سنگهاي آذرين آلكالن مي باشند. علاوه بر ذخائر ذكر شده، همراه كانسنگ هاي آهن ناحيه بافق مانند كانسار آهن چادرملو نيز ذخائر فسفات قابل توجهي وجود دارد. سنگ فسفات با منشا رسوبي  بخش اصلي ذخائر سنگ فسفات كشور را تشكيل مي دهد. اين ذخائر در ارتباط با رسوبات پروتروزوئيك، كامبرين، اردويسين، سيلورين، دونين بالائي، كرتاسه و ترشيري هستند. بررسي هاي انجام شده وجود فسفات در سازند سلطانيه  در محور جاده تهران چالوس، طالقان، آذربايجان و طاقديس آينه وران درايران مركزي را تاييد نموده است. مهم ترين تمركز فسفات اردويسين در رسوبات شيلي ماسه سنگي سازند شير گشت در ايران مركزي به ويژه طاقديس كلمرد ومنطقه زرند مشاهده گرديد. ولي اين فسفاتها فاقد ارزش اقتصادي هستند بخش مهمي از كانسارهاي فسفات شناخته شده در منطقه زاگرس و در سازندهاي شيلي مارني پابده و گورپي به سن كرتاسه تا ائوسن شناخته شده اند كه داراي ارزش اقتصادي مي باشند.
مهمترین كانسارهاي فسفات ايران
براساس نتايج حاصل از مطالعات اكتشافي ذخائر شناخته شده فسفات ايران در دو گروه فسفات رسوبي وآذرين جاي دارد. تا كنون 80كانسار ونشانه معدني فسفات در ايران شناخته شده است كه در اين دو گروه قرار دارندذخائر فسفات جيرود كه به سن دونين مي باشند از مهمترين ذخائر فسفات كشور هستند كه ضخامت لايه آن گاها تا 70متر هم مي رسددر منطقه زاگرس هفت رخداد فسفات زائي از كنياسين تا اليگوسن شناسائي گرديدكه ازميان آنهارخدادهاي فسفاتي قاعده سازند پابده به سن پالئوسن درطاقديس ريزرود خورموج وكوه نمك ورخدادائوسن بالائي – اليگوسن در مناطق بهبهان ودهدشت از نظر كمي وكيفي قابل ذكر است كانسارهاي فسفات كوه لار،  كوه ريش ، كوه كومه ، كوه سفيد رامهرمز ، كوه نيل، شيخ هابيل ، دماغه جنوبي بنگستان از مهمترين كانسارهاي فسفات منطقه زاگرس مي باشند
فسفات رسوبي كرتاسه بالائي – ترشيري
با توجه به كشف ذخائر قابل توجهي فسفات در كشورهاي واقع در كناره هاي شمالي، غربي وجنوبي درياي قديمي تتيس عمليات پي جوئي وشناسائي ذخائر هم ارزدر حاشيه شرقي درياي مذكور كه منطبق با نوارشمال غربي – جنوب شرقي زاگرس است با مشورت وراهنمائي پرفسور گريم در سال 1957توسط كارشناسان شركت توسعه منابع ايران آغاز گرديد.كارشناسان مذكور در پايان به نتايج ثمر بخشي نرسيدند ولي توصيه نمودند مطالعات بيشتري صورت پذيرد.
سازمان زمين شناسي كشوربه استناد نتايج حاصل از حفاريهاي نفتي واكتشافات موفقيت آميزانجام شده بر روي نهشته هاي كرتاسه- ترشيري در كشورهاي هم جواراولين عمليات اكتشاف سيستماتيك فسفات در زاگرس رادر سال 1963در نواحي قصر شيرين وكرمانشاه آغاز نمودنددر سال بعد اين مطالعات را به طرف جنوب ايران در بندر عباس ادامه دادند .اولين لايه هاي فسفات در نهشته هاي ائوسن در تنگ شويردر 35 كيلومتري شرق كازرون كشف گرديد. با ادامه مطالعات ذخائر وافق هاي متعددي شناسائي وگزارش گرديد. عمليات اكتشاف فسفات در دهه 1970توسط كارشناسان شركت BRGM وهمكاري شركت ملي پتروشيمي ايران بطور سيستماتيك وبا استفاده از داده هاي پالئوژئو گرافي ادامه يافت كه نتايج آن شناسائي رخدادهاي فسفاتي سكانس رسوبي كرتاسه – ترشيري بود. اين رخدادها از نظر ميزان تمركزوامتداد جانبي فسفاتي كافي نمي باشد .رخساره هاي هم ارز ساير نقاط كشور فاقد ارزش لازم مي باشند. لذا مطالعات در حوزه زاگرس متمركز گرديد ودر ادامه هفت رخداد فسفات زائي در اين فاصله زماني شناسائي گرديد
قبل و در خلال ته نشيني لايه هاي اوليه سازند گورپي در زمان كامپانين قاعده اين سازند تحت تاثير حركات تكتونيكي قرار گرفته ودر مناطق جنوب غربي دهلران –پل دختردچار فرسايش شده است. اين سطح فرسايش زير دريائي بطور موضعي جايگاه آهن وفسفات زائي بوده است اين رخداد بر روي قاعده گورپي وبا ضخامت هاي ميلي متري وسانتيمتري عمل كرده است  و ارزش اقتصادي ندارد
در زمان كامپانين –ماستريشتين آغازي يك ناحيه مرتفع در جنوب اسلام آبادغرب-خرم آبادوجود داردكه اين ناحيه يك ساخت زمين شناسي بسيار مناسب جهت فسفات زائي محسوب مي شود كانسارهاي فسفات تله زنگ،چناره مربوط به اين رخداد مي باشند در هنگام رسوبگذاري نهشته هاي گورپي بالائي – پابده زيرين نواحي مرتفعي بين دهدشت ودهلران در شمال غرب ومنطقه شمال بوشهرظاهر گرديدكه موجب كاهش ضخامت طبقات رسوبي اين دوره ووقفه رسوبگذاري در بعضي مناطق مانند رامهرمز-دهدشت ومناطق شمال بوشهر گرديده است.فسفات گلوكونيتي دراطراف اين نواحي ودر قاعده سازند پابده تشكيل گرديدكه مهمترين محل هاي تمركز آن در طاقديس خورموج ، نمك ، كنگان در شمال بوشهر مي باشد
در قاعده اليگوسن وضعيت جغرافيائي ديرينه منطقه مشابه وضعيت آن در ائوسن ،رسوبگذاري طبقات نازك آهكي –رسي ادامه دارداين دوره از نظر تجمع فسفات مناسب به نظر مي رسدبطوري كه در انتهاي لايه هاي نازك آهكي رسي تمركزلايه هاي فسفات داردرمناطق مختلف زاگرس صورت گرفته وكانسارهاي مهم فسفات رسوبي ايران را بوجود آورده است.مهمترين اين كانسارهاشامل كانسار كوه كومه ،كوه لار ، كوه ريش، كوه نيل ، شيخ هابيل،كوه سياه چرام  كوه سفيد رامهرمز وطاقديس بنگستان مي باشند
براساس ارقام واطلاعات مندرج در كتاب فسفات سازمان زمين شناسي ايران ( 1373)ميزان كل ذخيره احتمالي فسفات كشوربالغ بر 884ميليون تن با عيار متوسط7/8درصد p2o5مي باشد

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *